Werkplek & Personeel

Je medewerkers delen waarschijnlijk data met ChatGPT

· 5 min leestijd

Je medewerkers gebruiken waarschijnlijk al ChatGPT, Gemini of Claude voor hun werk. Dat is op zich niet erg, maar de kans is groot dat ze daarbij informatie invoeren die daar niet hoort te komen. Klantgegevens, interne documenten, soms zelfs BSN-nummers. Zonder dat jij het weet, en zonder dat er beleid voor is.

Dat probleem heet shadow AI: medewerkers die AI-tools gebruiken buiten het zicht van hun werkgever. En het gebeurt op een schaal die veel bedrijven onderschatten.

Wat er misging bij de gemeente Eindhoven

Het duidelijkste voorbeeld van dit moment komt van de gemeente Eindhoven. Volgens een NOS Nieuwsuur-reportage van 8 juni 2026 uploadden medewerkers daar in één maand tijd, op basis van een steekproef, meer dan duizend documenten met persoonsgegevens naar externe AI-tools. De gemeente meldde het incident bij de Autoriteit Persoonsgegevens, blokkeerde de publieke AI-modellen voor medewerkers en vroeg OpenAI om de betreffende data te verwijderen. Een bevestiging dat dit ook echt is gebeurd, was er volgens de NOS op het moment van publicatie nog niet.

Eindhoven is geen uitzondering. Ook Amazon beperkte volgens dezelfde reportage het AI-gebruik door personeel nadat bedrijfsinformatie via een chatbot naar buiten was gelekt.

Waarom dit ook jouw bedrijf kan overkomen

Een gemeente heeft natuurlijk andere data dan een mkb-bedrijf, maar het onderliggende risico is hetzelfde. Een boekhouder die een conceptjaarrekening in ChatGPT plakt om hem samen te vatten. Een hr-medewerker die een cv-screening uitvoert en daarbij sollicitantgegevens invoert. Een accountmanager die een offerte met klantprijzen laat herschrijven. Allemaal gevallen waarin gevoelige bedrijfsinformatie in een systeem terechtkomt waarvan niemand precies weet hoe en hoelang het wordt opgeslagen.

Volgens accountant.nl, dat op 30 december 2025 berichtte over een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens, kreeg de toezichthouder in 2024 en 2025 tientallen meldingen binnen van datalekken die zo zijn ontstaan. Het aantal meldingen in 2025 lag daarbij hoger dan in 2024. Harde totaalaantallen noemde de AP niet, maar de richting is duidelijk: het probleem groeit.

Shadow AI: medewerkers doen het toch

Het vervelende aan shadow AI is dat verbodsbeleid vaak niet werkt. Stephan Mulders, privacy- en technologierechtadvocaat, zei tegen het FD (geciteerd via accountant.nl, 30 december 2025) dat werkgevers hun medewerkers niet continu kunnen monitoren. Mensen gebruiken gratis AI-tools op eigen initiatief, vaak gewoon omdat het sneller werkt dan het officiële, goedgekeurde alternatief.

Jan van der Put, ethisch hacker en directeur van een cybersecuritybedrijf dat veel voor de Rijksoverheid werkt, zei in de NOS-reportage van 8 juni 2026 dat verbieden volgens hem ook niet de oplossing is. Zijn advies: maak AI-gebruik mogelijk binnen duidelijke kaders en houd zicht op wat er gebeurt, in plaats van te doen alsof het niet gebeurt. Remco van der Schoot, AI-onderzoeker aan de Hogeschool Utrecht, noemde in dezelfde reportage concrete voorbeelden van data die niet in een publieke chatbot horen, zoals BSN-nummers en zorggegevens, en stelde dat organisaties hun AI-beleid serieus moeten aanpakken.

Dit speelt ook samen met andere digitale verplichtingen voor bedrijven. Wil je weten of jouw onderneming überhaupt al aan dat soort regelgeving moet voldoen? Lees dan ook ons artikel over de nieuwe cyberbeveiligingswet.

Wat je als werkgever wel kunt doen

Een paar maatregelen die haalbaar zijn, ook voor een klein bedrijf zonder eigen IT-afdeling:

  • Spreek af welke data wel en niet in een AI-chatbot mag. Een simpele lijst met "nooit invoeren: klantgegevens, personeelsdossiers, BSN, prijsafspraken" voorkomt al veel.
  • Bied een betaald alternatief aan. Veel betaalde abonnementen op ChatGPT of Copilot gebruiken ingevoerde data standaard niet voor training, in tegenstelling tot de gratis versies. Als medewerkers toch een AI-tool nodig hebben, geef ze dan een veilige optie in plaats van alleen een verbod.
  • Leg vast wie waarvoor verantwoordelijk is. Bij een datalek moet je dit binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Weten wie dat doet, scheelt paniek op het moment zelf.
  • Train je team kort. Een half uur uitleggen wat er mis kan gaan, met het Eindhoven-voorbeeld erbij, werkt vaak beter dan een beleidsdocument dat niemand leest.

Overigens is AI op de werkvloer niet alleen een risico. Zo zijn er ook bedrijven die er juist mee groeien: lees ons artikel over AI inzetten voor je marketing als klein bedrijf voor de andere kant van het verhaal. Al blijft het opvallend dat Nederlanders AI-advies nog maar beperkt vertrouwen, terwijl ze het op de werkvloer intussen volop gebruiken.

Waarom dit nu om aandacht vraagt

Het patroon is steeds hetzelfde: niemand heeft bewust besloten dat gevoelige data in een chatbot mag belanden, het gebeurt gewoon, document voor document, totdat iemand het ontdekt of het misgaat. Bij Eindhoven duurde het tot een steekproef het blootlegde. Bij jouw bedrijf is er misschien niemand die ooit zo'n steekproef doet.

Je hoeft niet meteen alle AI-tools te verbieden, dat werkt volgens de experts toch niet. Maar een paar afspraken op papier, en een moment waarop je het team erbij betrekt, kost je een middag. De schade van een datalek kost een stuk meer.

C
Geschreven door Carmen Iglesias Marketing & sales redacteur

Carmen schrijft over marketing, verkoop en klantrelaties met de directheid van iemand die duizenden verkoopgesprekken heeft gevoerd en weet wanneer iemand onzin verkoopt. Als verkooptrainer heeft ze precies gezien waarom sommige bedrijven groeien en andere stilstaan, en het antwoord is zelden wat mensen willen horen. Ze groeide op in een Spaanse familie waar aan de eettafel onderhandeld werd over alles, van het toetje tot de afwas. Haar advies is uitvoerbaar en soms confronterend, maar altijd met het doel om je beter te maken. Carmen gelooft dat verkopen geen trucje is maar een vaardigheid, en dat iedereen het kan leren — ja, ook jij.